Cơ sở lý luận và thực tiễn sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước

Chiều 26/3, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước tổ chức họp nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở “Vận dụng phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán hoạt động” do ThS. Ngô Thị Ngọc Tú - Kiểm toán nhà nước khu vực IV làm chủ nhiệm. ThS. Vương Nguyên Lượng, Giám đốc Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu. Thay mặt Ban đề tài, ThS. Ngô Thị Ngọc Tú cho biết, hiện nay, hầu hết các cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới (SAI) đều đã áp dụng phương pháp kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định các yếu tố trọng yếu. Kiểm toán nhà nước Việt Nam cũng đã chủ động áp dụng nhiều thông lệ quốc tế vào hoạt động kiểm toán khu vực công, trong đó có áp dụng kỹ thuật đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu kiểm toán. Với định hướng chiến lược tăng cường các cuộc kiểm toán lĩnh vực kiểm toán hoạt động và mục tiêu nâng cao chất lượng kiểm toán với giải pháp tăng cường áp dụng các phương pháp kiểm toán theo thông lệ quốc tế, trong đó có phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu, Ban đề tài cho rằng cần có sự nghiên cứu chuyên sâu về vận dụng phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong lĩnh vực kiểm toán hoạt động. ThS. Ngô Thị Ngọc Tú thay mặt Ban đề tài báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu Mặc dù đã có những bước tiến đáng kể trong việc vận dụng phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán hoạt động trong các giai đoạn của hoạt động kiểm toán, tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này vẫn còn một số hạn chế cần được cải thiện. Cụ thể, trong giai đoạn lập kế hoạch, các kế hoạch vẫn thiếu các ngưỡng trọng yếu cụ thể (cả định lượng và định tính) và việc liên kết giữa rủi ro với các thủ tục kiểm toán chi tiết chưa được thể hiện rõ ràng. Điều này có thể gây khó khăn cho việc phân bổ nguồn lực và đánh giá phát hiện. Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán hoạt động còn một số hạn chế, do thiếu các công cụ công nghệ, thời gian, nhân sự và cơ chế phối hợp hiệu quả. Từ những thực trạng nêu trên, Ban đề tài tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán hoạt động để đề xuất hướng vận dụng hiệu quả trong kiểm toán hoạt động của Kiểm toán nhà nước. Đánh giá cao nỗ lực nghiên cứu của Ban đề tài, Hội đồng nghiệm thu cho rằng, đề tài đã phân tích thực trạng vận dụng phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong các giai đoạn của quy trình kiểm toán hoạt động, chỉ ra các hạn chế, nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp vận dụng phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán hoạt động. Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong quá trình xây dựng hướng dẫn nghiệp vụ kiểm toán hoạt động, đặc biệt trong công tác lập kế hoạch kiểm toán, lựa chọn chủ đề kiểm toán và xác định trọng tâm kiểm toán. ThS Vương Nguyên Lượng đề nghị Ban đề tài tiếp thu tối đa ý kiến của Hội đồng Để hoàn thiện đề tài, các thành viên Hội đồng nghiệm thu đã đưa ra nhiều góp ý, gợi mở cho Ban Đề tài tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đề tài. Phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro là phương pháp hiện đại và hợp với xu thế hoạt động kiểm toán hiện nay, trong đó tập trung vào việc phân tích và quản lý các dạng rủi ro khác nhau có thể dẫn đến sai sót trọng yếu. Trong phương pháp tiếp cận này, các kiểm toán viên hướng sự quan tâm của mình vào những nội dung có tiềm ẩn rủi ro chủ yếu mà có thể chứa đựng sai sót trọng yếu. Nhóm nghiên cứu cần làm rõ các nhân tố tác động tới phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán hoạt động để làm cơ sở cho việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho phù hợp. Phát biểu kết luận cuộc họp, ThS. Vương Nguyên Lượng - Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu - đề nghị Ban đề tài tiếp thu tối đa ý kiến của Hội đồng, lược bỏ bớt các nội dung trùng lắp, chưa thật sự sát với nội dung, đảm bảo tính cân đối giữa các chương. Các nghiên cứu cần làm rõ khoảng trống pháp lý, bổ sung minh chứng định lượng trong phần đánh giá thực trạng, cụ thể hóa các giải pháp để đảm bảo tính khả thi khi áp dụng vào thực tiễn. Hiện nay, Kiểm toán nhà nước đang chuyển đổi từ mô hình kiểm toán truyền thống sang cách kiểm toán hiện đại, áp dụng công nghệ, phân tích dữ liệu lớn, chuyển đổi từ phát hiện đơn lẻ sang đánh giá mang tính hệ thống. Như vậy, trong phần giải pháp, Ban đề tài cần bổ sung các nội dung này và những giá trị mà việc vận dụng phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu mang lại cho cuộc kiểm toán hoạt động, từ đó nâng cao chất lượng kiểm toán. Toàn cảnh buổi nghiệm thu Hội đồng nghiệm thu đánh giá Đề tài xếp loại Khá.

Ngày 26/02, tại trụ sở Kiểm toán nhà nước, Cục Công nghệ thông tin và Kiểm toán nhà nước Chuyên ngành VII phối hợp tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Hoạt động quản trị rủi ro và giám sát an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng ứng dụng phân tích dữ liệu lớn”. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng chủ trì Tọa đàm. Tham dự Tọa đàm có đại diện lãnh đạo Kiểm toán nhà nước; các chuyên gia đến từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; đại diện một số ngân hàng thương mại; ACCA Việt Nam; các tổ chức kiểm toán độc lập, tập đoàn kinh tế tại Việt Nam; Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Ngân hàng; cùng đại diện các đơn vị thuộc Kiểm toán nhà nước như Cục Công nghệ thông tin, các Kiểm toán nhà nước chuyên ngành (II, III, IV, V, VI, VII), Vụ Tổng hợp, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán, Vụ Pháp chế và Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán. Toàn cảnh Tọa đàm “Hoạt động quản trị rủi ro và giám sát an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng ứng dụng phân tích dữ liệu lớn” Tọa đàm được tổ chức như một diễn đàn trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, tập trung vào các nội dung trọng tâm: (i) Thực tiễn trong hoạt động quản trị rủi ro nhằm đảm bảo an toàn hoạt động; (ii) Thực tiễn hoạt động kiểm toán độc lập đối với quản trị rủi ro và các chỉ tiêu trọng yếu trong giám sát an toàn hoạt động tại các tổ chức tín dụng; (iii) Thực trạng dữ liệu phục vụ hoạt động quản lý rủi ro và giám sát an toàn hoạt động. Tại Phiên thảo luận thứ nhất, đại diện Cục Công nghệ thông tin - Kiểm toán nhà nước trình bày chuyên đề “Chuyển đổi số trong hoạt động kiểm toán tại ngân hàng”, nhấn mạnh xu hướng chuyển dịch từ phương pháp kiểm toán chọn mẫu truyền thống sang khai thác, phân tích dữ liệu toàn diện. Đại diện các ngân hàng thương mại chia sẻ thực tiễn triển khai quản trị rủi ro, xây dựng hệ thống chỉ tiêu an toàn hoạt động và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Đại diện Ngân hàng nhà nước chia sẻ tại Tọa đàm Các ý kiến tập trung làm rõ sự khác biệt trong hệ thống chỉ tiêu quản trị rủi ro giữa các ngân hàng; vai trò ngày càng quan trọng của dữ liệu trong cảnh báo sớm rủi ro; cũng như yêu cầu mới về quản trị rủi ro theo Thông tư 83/2025/TT-NHNN. Nhiều ý kiến nhận định dữ liệu đang trở thành công cụ cốt lõi phục vụ quản trị và giám sát rủi ro, song vẫn tồn tại những thách thức như chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu, khả năng cung cấp dữ liệu theo thời gian thực và yêu cầu bảo mật, an toàn dữ liệu, đặc biệt đối với dữ liệu khách hàng. Các ngân hàng đồng thời kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu và tăng cường ứng dụng công nghệ trong thu thập, khai thác dữ liệu phục vụ giám sát và kiểm toán. Đại diện ngân hàng VietinBank chia sẻ ý kiến Phiên thảo luận thứ hai tập trung vào góc nhìn từ thị trường và kiểm toán độc lập. Các tham luận phân tích việc đánh giá mức độ an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng; thực tiễn triển khai kiểm toán độc lập và xu hướng chuyển đổi sang kiểm toán toàn diện dựa trên dữ liệu và công nghệ. Đại diện các tổ chức kiểm toán độc lập chia sẻ kinh nghiệm tổ chức kiểm toán theo mô hình đa chuyên gia, kết hợp chuyên gia rủi ro, thẩm định mô hình, CNTT và kiểm toán truyền thống; đồng thời ứng dụng phân tích dữ liệu lớn để khoanh vùng rủi ro thay cho phương pháp chọn mẫu thuần túy. Chuyên gia trình bày tham luận tại Tọa đàm Phát biểu bế mạc Tọa đàm, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, dữ liệu đã trở thành nguồn lực chiến lược, giữ vai trò then chốt trong đổi mới hoạt động kiểm toán. Kiểm toán nhà nước đang từng bước chuyển sang mô hình kiểm toán toàn diện dựa trên dữ liệu, trước mắt thí điểm trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước cũng ghi nhận rằng các ý kiến của chuyên gia tại Tọa đàm đã gợi mở nhiều hướng tiếp cận mới, đặc biệt là phương pháp kiểm toán dựa trên chất lượng dữ liệu toàn diện và hệ thống các chỉ tiêu giám sát. Theo Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng, dù kiểm toán toàn diện dựa trên dữ liệu là hướng đi mới, đòi hỏi đầu tư lớn về công nghệ và nhân lực, nhưng nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động kiểm toán. Trong thời gian tới, Kiểm toán nhà nước sẽ tiếp tục tổ chức các hội thảo chuyên sâu, xây dựng bộ chỉ tiêu phục vụ phân tích dữ liệu trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, thúc đẩy kết nối công nghệ và chia sẻ dữ liệu an toàn, từng bước hiện thực hóa định hướng kiểm toán dựa trên dữ liệu lớn.

Trong hai ngày 09/01 và 14/01, tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức Kỳ đánh giá việc cập nhật kiến thức chuyên môn nghiệp vụ trong hoạt động kiểm toán năm 2026. Hội đồng đánh giá họp quán triệt một số nội dung, quy chế và phân công nhiệm vụ Đây là lần thứ tư kỳ đánh giá được tổ chức nhằm mục đích đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ công chức, viên chức Kiểm toán nhà nước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chuyên môn, mà còn tăng cường ý thức tự học tập, nghiên cứu, từ đó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán. Kết quả của Kỳ đánh giá là một trong những cơ sở để bố trí, sắp xếp trong công tác cán bộ, tham gia Đoàn kiểm toán và các công việc khác liên quan đến hoạt động kiểm toán. Tham dự Kỳ đánh giá có 526 thí sinh đến từ các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành, khu vực và các đơn vị thuộc khối tham mưu trong đó có 337 kiểm toán viên và 189 kiểm toán viên chính. Các thí sinh tại cụm thi phía Nam Tại điểm đánh giá khu vực phía Nam tổ chức vào ngày 09/01 có 100 thí sinh tham dự với 68 thí sinh dự thi sát hạch ngạch kiểm toán viên và 32 thí sinh dự thi sát hạch ngạch kiểm toán viên chính, chia thành 2 ca thi. Tại điểm đánh giá khu vực phía Bắc tổ chức vào ngày 14/01 có 426 thí sinh tham dự với 269 thí sinh dự thi sát hạch ngạch kiểm toán viên và 157 thí sinh dự thi sát hạch ngạch kiểm toán viên chính, chia thành 4 ca thi. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật sẵn sàng hỗ trợ thí sinh trong suốt thời gian thi Kỳ đánh giá được thực hiện theo hình thức trắc nghiệm trên máy tính. Nội dung đánh giá sử dụng bộ ngân hàng câu hỏi được Tổng Kiểm toán nhà nước ban hành và công khai để thí sinh ôn tập và phần câu hỏi không công khai. Cơ cấu đề thi bao gồm gồm 60 câu hỏi/đề thi, cơ cấu câu hỏi theo từng khối kiến thức cụ thể: 45 câu thuộc ngân hàng câu hỏi công khai (kiến thức chung về Kiểm toán nhà nước; kiến thức về quy trình, chuẩn mực kiểm toán, kiểm soát chất lượng kiểm toán; kiến thức kiểm toán theo 3 lĩnh vực; kiến thức kiểm toán chuyên đề và kiểm toán hoạt động) và 15 câu thuộc nhóm câu hỏi không công khai. Thí sinh có 60 phút để hoàn thành bài đánh giá. Kết quả sơ bộ cho thấy, các thi sinh đều hoàn thành tốt bài thi, tuân thủ đúng quy định, không có trường hợp vi phạm quy chế. 

Ngày 30/12, tại Nhà Quốc hội, Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã thành công tốt đẹp. Đây là dấu mốc quan trọng của Đoàn Thanh niên Quốc hội, kể từ khi được chính thức thành lập vào ngày 22/5/2025. Dự Đại hội có các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội: Thượng tướng Trần Quang Phương - Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội Nguyễn Hồng Diên...; các đồng chí: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội... Về phía Trung ương Đoàn có đồng chí Nguyễn Tường Lâm - Bí thư Ban Chấp hành Trung ương đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, đại diện lãnh đạo Ban Công tác Đoàn. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội Vũ Hải Hà và Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm tặng hoa chúc mừng Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Quốc hội, nhiệm kỳ 2025-2030. Với tinh thần: “Đoàn kết - Kỷ cương - Đổi mới - Phát triển”, Đại hội thể hiện niềm tin son sắt của thế hệ trẻ vào Đảng, vào chế độ; là diễn đàn của tuổi trẻ Quốc hội với nhiệt huyết tràn đầy, ý chí, nghị lực vươn lên mạnh mẽ cùng khát vọng cao đẹp: Được đem tài năng, sức trẻ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, sánh vai cùng các cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong ước. Dự Đại hội có đại diện các tỉnh đoàn, Đoàn trực thuộc Trung ương, đại diện Thường trực Đảng ủy, Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, lãnh đạo: Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước (KTNN), các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Quốc hội; các đồng chí Bí thư Đoàn Văn phòng Quốc hội các thời kỳ cùng 150 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 1.000 đoàn viên của Đoàn Thanh niên Quốc hội. Đồng chí Hà Thị Mỹ Dung - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Quốc hội, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước - dự Đại hội. Nhiều kết quả nổi bật Phát biểu khai mạc Đại hội, Bí thư Đoàn Thanh niên Quốc hội Nguyễn Thị Kim Anh cho biết, Đoàn Thanh niên Quốc hội không chỉ là nơi sinh hoạt và giáo dục đoàn viên, thanh niên, mà còn là nơi phát huy sức trẻ, trí tuệ, đổi mới và trách nhiệm trong công tác tham mưu, phục vụ, xây dựng Quốc hội dân chủ - pháp quyền - chuyên nghiệp và một nền tài chính quốc gia minh bạch, hiệu quả. Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 là sự kiện chính trị quan trọng của tuổi trẻ Quốc hội, có ý nghĩa lịch sử, đánh dấu bước trưởng thành của tuổi trẻ các cơ quan tham mưu, giúp việc của Quốc hội trong giai đoạn mới. "Bên cạnh việc đánh giá khách quan, toàn diện kết quả công tác Đoàn và phong trào thanh niên giai đoạn vừa qua, chúng ta cũng nghiêm túc rút bài học kinh nghiệm và xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cho nhiệm kỳ mới" - Bí thư Đoàn Thanh niên Quốc hội nhấn mạnh. Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội Vũ Hải Hà phát biểu chỉ đạo Đại hội Trong giai đoạn 2022-2025, tuy có nhiều sự thay đổi lớn song, với quyết tâm, tinh thần đoàn kết, nỗ lực, sáng tạo thi đua không ngừng của tập thể Ban Chấp hành và các cấp bộ đoàn, đoàn viên, thanh niên Quốc hội, cùng sự quan tâm, tạo điều kiện của Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, các cấp ủy đảng trong toàn Đảng bộ, công tác đoàn và phong trào thanh niên của Đoàn Thanh niên Quốc hội ngày càng phát huy hiệu quả, bám sát chức năng, nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được thực hiện nghiêm túc, sáng tạo. Hằng năm, 100% cán bộ, đoàn viên được học tập các chuyên đề về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Nhiều hình thức sinh hoạt chính trị, hành trình về nguồn, cuộc thi tìm hiểu được tổ chức, tạo sức lan tỏa sâu rộng. Các phong trào hành động cách mạng được triển khai hiệu quả, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị và đặc thù chuyên môn của từng cơ quan, đơn vị, phát huy mạnh mẽ tinh thần xung kích, không ngừng nghiên cứu, đổi mới phương thức làm việc và chủ động làm chủ công nghệ số, góp phần thiết thực vào việc nâng cao chất lượng công tác tham mưu, phục vụ hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm biểu dương và ghi nhận những thành tích Đoàn Thanh niên Quốc hội đã đạt được trong giai đoạn 2022-2025 Trong giai đoạn 2022-2025, phong trào "Thanh niên tình nguyện" tiếp tục là điểm sáng. Các cấp bộ đoàn đã tham gia hỗ trợ xây dựng 28 căn nhà tình nghĩa, nhà nhân ái; xây mới 2 cầu dân sinh; làm mới 1,5 km đường giao thông nông thôn; thực hiện 8 công trình thắp sáng đường quê với tổng chiều dài 2,5 km. Toàn Đoàn tổ chức 126 hoạt động an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa, huy động nguồn lực 6,8 tỷ đồng; hơn 1.100 lượt đoàn viên tham gia hiến máu tình nguyện, thu được 934 đơn vị máu. Ngoài ra, Đoàn Thanh niên Quốc hội đã tổ chức 63 tọa đàm, hội nghị chia sẻ kiến thức chuyên môn; 22 hoạt động đào tạo kỹ năng với gần 780 lượt đoàn viên tham gia; 58 hoạt động văn hóa, thể thao thu hút hơn 2.500 lượt đoàn viên. Đặc biệt, đoàn viên, thanh niên đã chủ trì, tham gia nghiên cứu 79 đề tài khoa học. Nhiều sáng kiến, giải pháp cải tiến quy trình công tác, chuyển đổi số được ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan. Công tác xây dựng tổ chức Đoàn và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng luôn được thực hiện nghiêm túc, chất lượng. Giai đoạn 2022-2025, các cấp bộ đoàn đã tổ chức 15 hội nghị tập huấn cán bộ với 600 lượt tham gia; giới thiệu 174 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp, trong đó 170 đoàn viên đã được kết nạp Đảng. Qua đó, tiếp tục khẳng định vị thế của Đoàn là đội dự bị tin cậy, là nguồn cung cấp cán bộ trẻ chất lượng cao, kế cận cho Đảng bộ và các cơ quan của Quốc hội trong tương lai. Xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện Trong nhiệm kỳ 2025-2030, với khẩu hiệu hành động "Đoàn kết - Tiên phong - Bản lĩnh - Đột phá", Đoàn Thanh niên Quốc hội kiên định mục tiêu: Xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và hành động, thực sự là đội dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích, sáng tạo trong hệ thống chính trị, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên. Bồi dưỡng thế hệ thanh niên Quốc hội có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tác phong mẫu mực, có tri thức, năng lực số, tư duy đổi mới và tinh thần trách nhiệm cao; hình thành lớp cán bộ trẻ "vừa hồng, vừa chuyên", trung thành tuyệt đối với Đảng, có khả năng hội nhập, sáng tạo và thích ứng trong thời đại chuyển đổi số... Bí thư Đoàn Thanh niên Quốc hội Nguyễn Thị Kim Anh phát biểu khai mạc Đại hội Phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, sáng tạo, kỷ cương, trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của các cơ quan... Phát biểu chỉ đạo, đồng chí Vũ Hải Hà chúc mừng và đánh giá cao những kết quả Đoàn Thanh niên Quốc hội đã đạt được trong nhiệm kỳ qua. "Dù mới được thành lập song, vượt lên mọi khó khăn, thách thức, được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Quốc hội, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các đồng chí đã đạt được nhiều kết quả tích cực" - Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội đánh giá. Đồng chí Vũ Hải Hà cho biết, nhiệm kỳ 2025-2030 với bối cảnh quốc tế, trong nước có nhiều thuận lợi, khó khăn đan xen đòi hỏi Đoàn Thanh niên Quốc hội phải xung kích với quyết tâm cao nhất, là lực lượng đi đầu, sáng tạo, trách nhiệm, tham mưu phục vụ các hoạt động của Quốc hội, đóng góp thiết thực vào việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Quốc hội như chủ đề của Đại hội đã xác định. Theo đó, Đoàn Thanh niên Quốc hội cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; bám sát các định hướng lớn, các giải pháp của Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn gắn chặt với yêu cầu nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ Quốc hội trong giai đoạn mới. Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Quốc hội, Bí thư Đoàn Thanh niên KTNN Lê Mạnh Cường điều hành Lễ trao tặng Kỷ niệm chương "Vì thế hệ trẻ" Đồng thời, phải xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện, coi đây là nhiệm vụ then chốt, nền tảng cho mọi phong trào. Chú trọng công tác giáo dục lý tưởng, chủ động nắm bắt, định hướng thông tin trên không gian mạng, lan tỏa giá trị tích cực góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm với cộng đồng qua các hoạt động an sinh xã hội, tình nguyện, bảo vệ môi trường mang đậm bản sắc của tuổi trẻ Quốc hội. Đồng chí Vũ Hải Hà đề nghị, ngay sau Đại hội, Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Quốc hội khẩn trương hoàn thiện các văn kiện, hồ sơ Đại hội, xây dựng quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ trong Ban Chấp hành, Ban Thường vụ với chương trình kế hoạch cụ thể, rõ người, rõ việc, đảm bảo tiến độ và chất lượng. Thay mặt Ban Bí thư Trung ương Đoàn, Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm biểu dương các kết quả, thành tích nổi bật mà Đoàn Thanh niên Quốc hội đã đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua. "Các đồng chí đã kế thừa truyền thống của Đoàn Thanh niên Văn phòng Quốc hội, các cơ quan Quốc hội và Đoàn Thanh niên KTNN; chủ động, sáng tạo, gắn với chuyên môn, thực hiện tốt các nhiệm vụ do Đảng ủy Quốc hội và Trung ương Đoàn giao" - đồng chí Nguyễn Tường Lâm khẳng định. Cơ bản thống nhất với mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ công tác Đoàn giai đoạn 2025-2030, Bí thư Trung ương Đoàn gợi mở một số vấn đề trọng tâm đề nghị Đại hội nghiên cứu, thảo luận. Theo đó, cần kiên định các nội dung mang tính chất nguyên tắc trong xây dựng lớp cán bộ, công chức trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, chuyên môn sâu, kỹ năng giỏi; chú trọng ứng dụng chuyển đổi số, đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng đa chiều, có tính tương tác; phát huy vai trò chủ thể của đoàn viên trong quá trình tự học tập, tự rèn luyện, tự nâng cao năng lực chính trị, năng lực chuyên môn. Đồng chí Nguyễn Tường Lâm trao Kỷ niệm chương “Vì thế hệ trẻ” cho các đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội: Trần Quang Phương, Nguyễn Đức Hải và Vũ Hồng Thanh Phong trào hành động của Đoàn Thanh niên cơ quan Quốc hội cần được triển khai theo hướng tinh gọn, rõ mục tiêu, rõ sản phẩm và phù hợp với chuyên môn. "Phong trào không thể đo bằng số lượng hoạt động mà phải đo bằng giá trị đóng góp cho chất lượng tham mưu, xây dựng chính sách và hiệu quả hoạt động của Quốc hội và KTNN" - đồng chí Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh. Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên Quốc hội cần tiếp tục nghiên cứu, đề ra các phương pháp, cách làm mới nhằm tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng sinh hoạt Chi đoàn trong các đơn vị; đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động đoàn theo tinh thần: "Tăng hành động, giảm khẩu hiệu", lấy kết quả thực chất làm thước đo. Nhấn mạnh công tác cán bộ Đoàn tại cơ quan Quốc hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với sự phát triển của tổ chức Đoàn mà còn đối với việc chuẩn bị nguồn cán bộ trẻ cho các vị trí tham mưu quan trọng của hệ thống chính trị trong tương lai, đồng chí Nguyễn Tường Lâm đề nghị Đoàn Thanh niên Quốc hội tập trung nâng cao tác phong công vụ, phương pháp làm việc khoa học, tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh dấn thân trong đội ngũ cán bộ đoàn, kiên quyết khắc phục tư duy hình thức, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Trong khuôn khổ Đại hội đã diễn ra lễ trao tặng Kỷ niệm chương "Vì thế hệ trẻ" cho các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, lãnh đạo các Ủy ban của Quốc hội, nhằm ghi nhận và biểu dương những cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên, đóng góp vào thành tích chung trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ của Đoàn Thanh niên Quốc hội. Đồng thời, Đại hội cũng tổng kết, khen thưởng các cá nhân có nhiều đóng góp tích cực trong Cuộc thi "Tìm hiểu 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam".  

Sáng 30/12/2025, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Kiểm toán ứng phó với rủi ro và thảm họa đối với nền kinh tế theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế” do ThS. Nguyễn Việt Hùng (Vụ Hợp tác quốc tế) làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do TS. Hà Thị Mỹ Dung, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, làm Chủ tịch. Hội đồng nghiệm thu do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung làm Chủ tịch Rủi ro và thảm họa đối với nền kinh tế đang gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ phức tạp, thể hiện ở sự đan xen giữa thiên tai và biến đổi khí hậu, dịch bệnh, sự cố môi trường, cùng các rủi ro mang tính hệ thống về tài chính, công nghệ và chuỗi cung ứng. Đối với Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở lớn và mức độ dễ tổn thương cao trước các cú sốc, quản trị rủi ro và thảm họa không thể chỉ dừng ở cứu trợ sau sự kiện, mà phải trở thành một cấu phần của quản trị quốc gia và quản trị tài chính công hướng tới phòng ngừa, tăng khả năng chống chịu và phục hồi bền vững. Trong bối cảnh đó, Kiểm toán nhà nước, với vị thế cơ quan kiểm toán tối cao của Việt Nam, có trách nhiệm và lợi thế đặc thù để góp phần củng cố kỷ luật, minh bạch và trách nhiệm giải trình đối với các chính sách, chương trình, quỹ và nguồn lực ứng phó rủi ro và thảm họa. Chương I của Đề tài đã xây dựng nền tảng lý luận và thước đo chuẩn mực cho kiểm toán ứng phó với rủi ro và thảm họa. Trên cơ sở tiếp cận theo vòng đời rủi ro (phòng ngừa/giảm nhẹ, chuẩn bị sẵn sàng, ứng phó, phục hồi và tái thiết), Đề tài nhấn mạnh yêu cầu đánh giá đồng thời hai lớp vấn đề: (i) hiệu lực quản trị, phối hợp và năng lực điều hành trong tình huống khẩn cấp; (ii) kỷ luật, minh bạch và hiệu quả trong quản trị tài chính công (ngân sách, đầu tư công, mua sắm, trợ cấp và quản lý quỹ). Trên phương diện chuẩn mực, Đề tài đối chiếu ISSAI 12 và ISSAI 100/300/400 với hướng dẫn chuyên sâu của INTOSAI, đặc biệt GUID 5330, để hình thành “thước đo” đánh giá kiểm toán thảm họa theo toàn bộ vòng đời rủi ro. Điểm nhấn của khung chuẩn mực này là chuyển trọng tâm từ hậu kiểm thuần túy sang kiểm toán dựa trên rủi ro, tăng kiểm toán hoạt động, kiểm toán thể chế và, khi cần thiết, kiểm toán kịp thời để tạo tác động chính sách sớm. ThS. Nguyễn Việt Hùng thay mặt Ban đề tài báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu Trên nền tảng khung lý luận và chuẩn mực đó, Chương II đã phân tích bức tranh rủi ro và thảm họa ở Việt Nam, đồng thời hệ thống hóa thực trạng hoạt động kiểm toán liên quan của Kiểm toán nhà nước giai đoạn 2015-2025 (đặc biệt từ năm 2019). Đề tài nhận thấy có những bước chuyển đáng kể: chủ đề kiểm toán gắn với biến đổi khí hậu, môi trường, quản trị rủi ro thiên tai và dịch bệnh ngày càng được chú trọng; nhiều nội dung rủi ro và thảm họa đã được lồng ghép trong kiểm toán ngân sách, chương trình mục tiêu, quỹ tài chính và kiểm toán hoạt động. Đặc biệt, cuộc kiểm toán chuyên đề năm 2022 về huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực phòng, chống dịch COVID-19 giai đoạn 2020-2021 thể hiện năng lực tổ chức kiểm toán trong điều kiện khẩn cấp, phạm vi bao phủ rộng và nhiều phát hiện có tác động chính sách. Các cuộc kiểm toán tiếp theo về quản lý, sử dụng các quỹ phòng, chống thiên tai (năm 2023) và về quản lý, sử dụng kinh phí sự nghiệp môi trường giai đoạn 2021-2023 (năm 2024) cho thấy xu hướng đưa nội dung rủi ro và thảm họa vào kiểm toán hoạt động, từng bước tiếp cận yêu cầu đánh giá hiệu quả, hiệu lực can thiệp công và tính bền vững của phục hồi. Tuy nhiên, khi đối chiếu với yêu cầu của GUID 5330 và thông lệ của nhiều SAI, Đề tài cũng chỉ ra khoảng trống đáng kể giữa kỳ vọng chuẩn mực và thực hành kiểm toán tại Kiểm toán nhà nước. Thứ nhất, về phương pháp và trọng tâm, kiểm toán liên quan rủi ro và thảm họa vẫn thiên về hậu kiểm và kiểm tra tuân thủ, trong khi các nội dung đánh giá chuẩn bị sẵn sàng, quản trị dữ liệu rủi ro, cơ chế phối hợp liên ngành, kiểm soát mua sắm khẩn cấp theo rủi ro và đánh giá kết quả phục hồi/chống chịu chưa được chuẩn hóa thành yêu cầu phương pháp nhất quán. Thứ hai, về mục tiêu và phạm vi, mục tiêu kiểm toán chưa được lượng hóa đầy đủ theo hướng kết quả chống chịu (resilience outcomes) và quản trị rủi ro tài khóa; phạm vi thường bám theo cấu trúc ngân sách, chương trình hoặc đơn vị, nên khó phản ánh bản chất liên ngành và “chuỗi can thiệp” của quản trị thảm họa. Thứ ba, về tiêu chí và bằng chứng, hệ tiêu chí đánh giá theo vòng đời rủi ro còn thiếu bộ khung thống nhất; dữ liệu về thiệt hại, phân bổ nguồn lực, đối tượng thụ hưởng và kết quả can thiệp còn phân tán, thiếu chuẩn hóa và liên thông, làm giảm khả năng lượng hóa tác động và theo dõi xu hướng qua thời gian. Thứ tư, về cách thức tổ chức và theo dõi khuyến nghị, nhiều nội dung kiểm toán thảm họa được lồng ghép trong các cuộc kiểm toán thường niên hoặc chuyên đề riêng lẻ, trong khi GUID 5330 khuyến nghị tiếp cận theo mạng lưới trách nhiệm để nhận diện các điểm nghẽn quản trị liên ngành; đồng thời việc theo dõi thực hiện kiến nghị và đánh giá tác động sau kiểm toán chưa được thiết kế như một phần của chu trình quản trị rủi ro. Các hạn chế này không chỉ xuất phát từ năng lực kỹ thuật của kiểm toán viên, mà còn gắn với khung pháp lý chuyên ngành, cơ chế phối hợp thông tin và mức độ hoàn thiện của hệ thống dữ liệu, kiểm soát nội bộ trong khu vực công. Xuất phát từ các khoảng trống nêu trên, Chương III đã đề xuất hệ thống giải pháp nhằm nâng cao vai trò của Kiểm toán nhà nước theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế, đồng thời phù hợp với điều kiện Việt Nam và định hướng trong Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2030. Giải pháp trung tâm là xây dựng Hướng dẫn kiểm toán ứng phó với rủi ro và thảm họa của Kiểm toán nhà nước theo định hướng GUID 5330, bảo đảm áp dụng được cho cả kiểm toán chuyên đề và kiểm toán lồng ghép. Hướng dẫn cần làm rõ mô hình lựa chọn chủ đề dựa trên rủi ro (kết hợp rủi ro tài khóa, mức độ dễ tổn thương, tầm quan trọng chính sách và mức độ sẵn có dữ liệu); bộ tiêu chí đánh giá theo vòng đời rủi ro; yêu cầu tối thiểu về bằng chứng và dữ liệu; kỹ thuật kiểm toán các khâu nhạy cảm như mua sắm khẩn cấp, trợ cấp và quản lý quỹ và phương pháp đánh giá hiệu quả, hiệu lực can thiệp công gắn với kết quả chống chịu và công bằng xã hội. Song song với đó, báo cáo đề xuất: hoàn thiện quy trình kiểm toán theo hướng tăng cường đánh giá rủi ro ngay từ lập kế hoạch; trong kế hoạch kiểm toán trung hạn và hằng năm, hình thành danh mục chủ đề ưu tiên về rủi ro và thảm họa để tạo tính liên tục và tích lũy dữ liệu; nâng cấp hạ tầng dữ liệu và năng lực phân tích nhằm hỗ trợ chọn mẫu, phát hiện bất thường và lượng hóa tác động; phát triển nguồn nhân lực liên ngành, đào tạo theo tình huống và hoàn thiện yêu cầu an toàn, đạo đức khi làm việc ở địa bàn thiên tai/dịch bệnh; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế thông qua các sáng kiến INTOSAI/IDI/WGEA và hợp tác song phương để tiếp thu phương pháp, bộ tiêu chí và mô hình kiểm toán kịp thời. Quang cảnh buổi nghiệm thu Các kiến nghị chính sách của Đề tài đối với Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành nhằm tăng hiệu lực khuyến nghị kiểm toán tập trung vào ba hướng: (i) hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế phối hợp liên ngành trong quản trị rủi ro và thảm họa, đặc biệt về quản trị dữ liệu, mua sắm khẩn cấp và quản lý các quỹ; (ii) minh bạch hóa và nâng hiệu lực các công cụ tài chính phòng ngừa/dự phòng, tăng tính công khai đối với các quỹ và cơ chế huy động nguồn lực xã hội; (iii) tăng cường cơ chế theo dõi, đánh giá kết quả, coi việc thực hiện kiến nghị kiểm toán là một chỉ báo quản trị trong các chương trình, kế hoạch phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và phục hồi sau khủng hoảng. Về tổng thể, Đề tài đã (1) chuẩn hóa khung phân tích cho kiểm toán ứng phó rủi ro và thảm họa ở Việt Nam dựa trên chuẩn mực và hướng dẫn quốc tế; (2) hệ thống hóa thực trạng hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước giai đoạn 2015-2025 và nhận diện khách quan khoảng trống so với yêu cầu chuẩn mực/thông lệ; (3) đề xuất giải pháp theo lộ trình, gắn trực tiếp với các điểm nghẽn về thể chế, phương pháp, dữ liệu và năng lực thực thi, qua đó hỗ trợ Kiểm toán nhà nước chuyển từ vai trò chủ yếu hậu kiểm sang vai trò chủ động kiến tạo giá trị công trong quản trị rủi ro quốc gia. Bên cạnh đó, Đề tài cũng ghi nhận tồn tại hạn chế về chuẩn hóa dữ liệu dài hạn và việc lượng hóa tác động vĩ mô, tác động phân phối của thảm họa còn ở mức khái quát; đây là gợi mở cho nghiên cứu tiếp theo, như xây dựng bộ chỉ số đánh giá mức độ chống chịu tài khóa và hiệu quả can thiệp công, thử nghiệm mô hình lựa chọn chủ đề kiểm toán dựa trên rủi ro tài khóa và phát triển phương pháp kiểm toán kịp thời kết hợp phân tích dữ liệu để hỗ trợ điều hành trong tình huống khẩn cấp. Nhận xét về Đề tài, Hội đồng nghiệm thu đánh giá Đề tài có ý nghĩa lý luận sâu sắc khi góp phần xây dựng nền tảng nhận thức và khung phương pháp cho lĩnh vực kiểm toán mới nhưng hết sức quan trọng này; đồng thời có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt khi đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp lý, phương pháp kiểm toán, tổ chức thực hiện và hợp tác quốc tế, giúp Kiểm toán nhà nước tăng cường vai trò trong phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thảm họa. Để hoàn thiện đề tài, các thành viên Hội đồng đề nghị Đề tài cần phân định rõ vai trò của SAI trong các giai đoạn: Giảm nhẹ/phòng ngừa; chuẩn bị, ứng phó và phục hồi/tái thiết và thông qua các loại hình kiểm toán tương ứng cụ thể. Đối với thực trạng kiểm toán ứng phó thảm họa, đề tài cần bổ sung số liệu minh họa, ví dụ cụ thể từ các cuộc kiểm toán tiêu biểu để tăng tính thuyết phục; đồng thời phân tích rõ hơn những khoảng trống, bất cập trong cách tiếp cận, phương pháp kiểm toán, năng lực kiểm toán viên và cơ chế phối hợp với các cơ quan liên quan. Việc liên hệ, so sánh với thông lệ quốc tế và yêu cầu thực tiễn của Việt Nam cũng cần được tăng cường nhằm làm nổi bật các vấn đề đặt ra cho việc hoàn thiện vai trò của Kiểm toán nhà nước trong các chương sau. Đồng thời, cần bổ sung sự liên kết chặt chẽ hơn giữa “hạn chế” và “nguyên nhân”, tránh trùng lặp nội dung với các mục khác tại các chương. Cần phân tách rõ hơn các nhóm nguyên nhân theo từng cấp độ (thể chế, tổ chức, con người, phương pháp và điều kiện thực hiện) và gắn với thực tiễn hoạt động của Kiểm toán nhà nước thông qua dẫn chứng, ví dụ cụ thể. Các giải pháp nêu ra cần cụ thể hơn, thể hiện rõ hơn mối quan hệ giữa hạn chế và giải pháp, phân định rõ theo các nhóm vai trò của Kiểm toán nhà nước, cập nhật thông lệ quốc tế, làm rõ điều kiện bảo đảm thực hiện. Khẳng định tính mới của Đề tài, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung, Chủ tịch Hội đồng mong muốn đây sẽ là Đề tài khung, định hướng cho các nghiên cứu cùng lĩnh vực sau này. Chủ tịch Hội đồng đề nghị nhóm nghiên cứu bố cục đề tài mạch lạc trên cơ sở làm rõ khái niệm kiểm toán ứng phó rủi ro để làm cơ sở cho nghiên cứu; xác định nhiệm vụ, vai trò của Kiểm toán nhà nước từ đó đưa ra đề xuất và kiến nghị phù hợp. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại Khá.